فیزیک و فلسفه

آیا فیزیک و فلسفه باید جدا باشند؟ بررسی تعامل تاریخی و مفهومی آیا فیزیک و فلسفه باید جدا باشند؟ بررسی تعامل تاریخی و مفهومی رابطه بین فیزیک و فلسفه، همواره یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در تاریخ علم و اندیشه بوده است. آیا این دو حوزه باید به طور کامل از ... ادامه مطلب

آیا مشاهده‌گر بخشی از سیستم فیزیکی است؟ نقش ذهن در اندازه‌گیری و تفسیر داده‌ها آیا مشاهده‌گر بخشی از سیستم فیزیکی است؟ نقش ذهن در اندازه‌گیری و تفسیر داده‌ها فیزیک، به عنوان علم مطالعه‌ی جهان مادی، همواره در تلاش بوده است تا قوانین حاکم بر طبیعت را کشف و توصیف کند. ... ادامه مطلب

آیا فیزیک می‌تواند به پرسش «چرا هستی وجود دارد؟» پاسخ دهد؟ آیا فیزیک می‌تواند به پرسش «چرا هستی وجود دارد؟» پاسخ دهد؟ (وجود، عدم، و فلسفه هستی) پرسش از چرایی وجود هستی، یکی از عمیق‌ترین و دیرینه‌ترین پرسش‌های بشری است. این پرسش، که در قلب فلسفه هستی (Ontology) قرار دارد، ... ادامه مطلب

آیا جهان هدف دارد یا تصادفی است؟ (نظم در طبیعت و دیدگاه‌های تله‌ولوژیک) آیا جهان هدف دارد یا تصادفی است؟ (نظم در طبیعت و دیدگاه‌های تله‌ولوژیک) در طول تاریخ، بشر همواره در تلاش بوده است تا جایگاه خود را در جهان هستی درک کند و معنایی برای وجود خود بیابد. ... ادامه مطلب

آیا فیزیک می‌تواند به پرسش‌های اخلاقی پاسخ دهد؟ (مرز بین علم و ارزش‌ها) آیا فیزیک می‌تواند به پرسش‌های اخلاقی پاسخ دهد؟ (مرز بین علم و ارزش‌ها) فیزیک، به عنوان علمی که به بررسی بنیادی‌ترین اجزای جهان و قوانین حاکم بر آن‌ها می‌پردازد، همواره در طول تاریخ با پرسش‌های فلسفی و ... ادامه مطلب

آیا زمان قابل برگشت است؟ پیکان زمان، آنتروپی و فلسفه زمان آیا زمان قابل برگشت است؟ پیکان زمان، آنتروپی و فلسفه زمان زمان، یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در درک ما از جهان است. اما آیا زمان، جریانی یک‌طرفه و غیرقابل برگشت است، یا اینکه امکان بازگشت به گذشته وجود دارد؟ ... ادامه مطلب

آیا جهان یک شبیه‌سازی است؟ فرضیه شبیه‌سازی و پیامدهای فلسفی آن آیا جهان یک شبیه‌سازی است؟ فرضیه شبیه‌سازی و پیامدهای فلسفی آن در دهه‌های اخیر، با پیشرفت‌های چشمگیر در علوم کامپیوتر و درک ما از جهان فیزیکی، سوالی عمیق و تحریک‌آمیز مطرح شده است: آیا ممکن است واقعیت ما، آن‌طور ... ادامه مطلب

آیا فیزیک می‌تواند آگاهی را توضیح دهد؟ آیا فیزیک می‌تواند آگاهی را توضیح دهد؟ (رابطه ذهن، مغز، و قوانین فیزیکی) آگاهی، یکی از عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین معماهای پیش روی علم و فلسفه است. تجربه ذهنی، احساسات، افکار، و خودآگاهی – همه اینها عناصری هستند که ماهیت آگاهی را تشکیل می‌دهند. ... ادامه مطلب

آیا ماده واقعاً وجود دارد یا فقط انرژی است؟ آیا ماده واقعاً وجود دارد یا فقط انرژی است؟ (تبدیل ماده و انرژی و دیدگاه‌های متافیزیکی) پرسش درباره‌ی ماهیت بنیادین واقعیت، یکی از دیرینه‌ترین و عمیق‌ترین سوالات در تاریخ تفکر بشری بوده است. آیا جهان از دو جوهر متمایز، یعنی ماده ... ادامه مطلب

آیا جهان آغاز دارد یا بی‌نهایت است؟ (مدل‌های کیهان‌شناسی و دیدگاه‌های فلسفی) آیا جهان آغاز دارد یا بی‌نهایت است؟ (مدل‌های کیهان‌شناسی و دیدگاه‌های فلسفی) پرسش درباره‌ی آغاز یا بی‌نهایت بودن جهان، یکی از عمیق‌ترین و دیرینه‌ترین سوالات مطرح شده در تاریخ تفکر بشری است. این پرسش، همواره در مرز بین ... ادامه مطلب

آیا فیزیک می‌تواند وجود خدا را اثبات یا رد کند؟ آیا فیزیک می‌تواند وجود خدا را اثبات یا رد کند؟ (بررسی دیدگاه‌های علمی و فلسفی درباره خالق) موضوع وجود یا عدم وجود خدا، همواره یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های بشر بوده است. این پرسش، در طول تاریخ، در حوزه‌های مختلفی از ... ادامه مطلب

آیا ذهن انسان می‌تواند همه‌ی جهان را درک کند؟ (مرزهای شناخت و ابزارهای ریاضی در فیزیک) آیا ذهن انسان می‌تواند همه‌ی جهان را درک کند؟ (مرزهای شناخت و ابزارهای ریاضی در فیزیک) در طول تاریخ، بشر همواره در پی فهم جهان پیرامون خود بوده است. این تلاش، از مشاهدات ساده‌ی ... ادامه مطلب

آیا می‌توان به حقیقت مطلق در فیزیک رسید؟ (نسبی‌گرایی علمی و محدودیت‌های شناخت) آیا می‌توان به حقیقت مطلق در فیزیک رسید؟ (نسبی‌گرایی علمی و محدودیت‌های شناخت) مقدمه: در طول تاریخ علم، تلاش برای درک جهان پیرامون همواره با پرسش‌های بنیادینی همراه بوده است. یکی از مهم‌ترین این پرسش‌ها، امکان دستیابی ... ادامه مطلب

آیا قوانین فیزیک جهانی و تغییرناپذیرند؟ آیا قوانین فیزیک جهانی و تغییرناپذیرند؟ (پرسش درباره ثبات قوانین در کیهان‌های مختلف) فیزیک، به عنوان علم مطالعه‌ی طبیعت، همواره در پی یافتن قوانین بنیادی است که رفتار جهان را توصیف می‌کنند. این قوانین، از قوانین نیوتن در مورد گرانش گرفته تا معادلات اینشتین ... ادامه مطلب

دوگانگی موج-ذره: نور، فیزیک و فلسفه دوگانگی موج-ذره: نور، فیزیک و فلسفه طبیعت نور همواره یکی از پرسش‌های اساسی در تاریخ علم بوده است. از زمان یونانیان باستان، دانشمندان در تلاش بوده‌اند تا ماهیت این پدیده را درک کنند. آیا نور از ذرات تشکیل شده است، یا امواجی است که ... ادامه مطلب

آیا فضا و زمان ساخته‌ی ذهن ما هستند؟ (نسبیت عام و دیدگاه کانت درباره زمان و مکان) آیا فضا و زمان ساخته‌ی ذهن ما هستند؟ (نسبیت عام و دیدگاه کانت درباره زمان و مکان) مقدمه: پرسش درباره‌ی ماهیت فضا و زمان، یکی از دیرینه‌ترین و عمیق‌ترین مسائل در تاریخ فلسفه ... ادامه مطلب

آیا جهان قابل پیش‌بینی است؟ دترمینیسم نیوتنی در برابر عدم قطعیت کوانتومی آیا جهان قابل پیش‌بینی است؟ دترمینیسم نیوتنی در برابر عدم قطعیت کوانتومی در طول تاریخ، بشر همواره در تلاش بوده است تا جهان پیرامون خود را درک کند و آینده را پیش‌بینی نماید. این تلاش، ریشه در میل ... ادامه مطلب

آیا علیت یک اصل مطلق است؟ بررسی علیت در فیزیک کلاسیک، کوانتوم، و فلسفه شرق و غرب آیا علیت یک اصل مطلق است؟ بررسی علیت در فیزیک کلاسیک، کوانتوم، و فلسفه شرق و غرب مفهوم علیت، یعنی رابطه علت و معلولی بین رویدادها، یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در درک ما ... ادامه مطلب

آیا واقعیت مستقل از مشاهده‌گر وجود دارد؟ (مکانیک کوانتومی و نقش مشاهده‌گر در تعیین حالت) آیا واقعیت مستقل از مشاهده‌گر وجود دارد؟ (مکانیک کوانتومی و نقش مشاهده‌گر در تعیین حالت) مقدمه: پرسش از ماهیت واقعیت، یکی از بنیادی‌ترین سوالات در تاریخ فلسفه و علم بوده است. آیا جهان پیرامون ما، ... ادامه مطلب

آیا زمان واقعاً وجود دارد؟ بررسی از دیدگاه فیزیک و فلسفه آیا زمان واقعاً وجود دارد؟ بررسی از دیدگاه فیزیک و فلسفه زمان، مفهومی بنیادین در تجربه انسانی و درک ما از جهان است. اما آیا این مفهوم، چیزی فراتر از یک ساختار ذهنی است؟ آیا زمان به عنوان یک ... ادامه مطلب